A A A

Sprawą zapobiegania i gaszenia pożarów zajmowano się w Polsce od najdawniejszych czasów. Odpowiednia organizacja ochrony mienia przed pożarami i klęskami żywiołowymi stanowiła troskę władz i właścicieli nieruchomości. 

Oto jak wyglądały wówczas wskazówki z “regulaminu ogniowego”:

“...Porządek około gaszenia być winien. Do gaszenia mają być naznaczeni w każdym domu, czego kto przy ogniu ma pilnować. Naprzód kilkanaście mężów sprawnych, co by rozkazywali i rządzili przy ogniu. Jednych dzielić, aby bieżyli z siekierami, drudzy z hakami, trzeci z drabinami, drudzy z sikawkami, z wiadry i cedry..., a gdy trwoga ustanie, opatrzeć kto się stawił, kto nie stawił, kto pierwej którym naczyniem.”

Dzisiaj wszystkie przepisy, regulaminy i inne sprawy związane z ochroną przeciwpożarową reguluje Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej i o ochronie przeciwpożarowej.

Do realizacji zadań związanych z organizacją pożarnictwa utworzona została Komenda Główna Straży Pożarnych. Utworzenie tego organu odegrało istotną rolę w szybkim scentralizowaniu ochrony przeciwpożarowej. W miastach rozpoczęły swą działalność Zawodowe Straże Pożarne podległe resortowi Spraw Wewnętrznych, natomiast na terenie wsi Straże Ochotnicze. W kluczowych dla gospodarki narodowej zakładach powołano Zakładowe Zawodowe Straże Pożarne.

Jedna z takich Zakładowych Zawodowych Straży Pożarnych została powołana na terenie Stoczni Północnej w Gdańsku dnia 01 kwietnia 1953 roku. Pierwszym Komendantem został starszy ogniomistrz Paweł Mankowicz, zaś od lipca 1953 roku jego miejsce zajął Bolesław Marciński. W jednostce znajdował się wówczas jedynie poniemiecki samochód pożarniczy marki “Klockner” wraz z niezbędnym wyposażeniem. Załogę stanowiły 22 osoby.


Zagrożenie pożarowe, z uwagi na to, że Stocznia budowała i remontowała w tym okresie tabor kolejowy oraz drewniane jednostki pływające – było wyjątkowo wysokie. Ogólne zagadnienia bezpieczeństwa pożarowego statków w budowie i w remoncie nie były jeszcze jednoznacznie uregulowane, a prace pożarowo-niebezpieczne jedynie w sporadycznych przypadkach były zabezpieczone we właściwy sposób.


Zagrożenie pożarowe, z uwagi na to, że Stocznia budowała i remontowała w tym okresie tabor kolejowy oraz drewniane jednostki pływające – było wyjątkowo wysokie. Ogólne zagadnienia bezpieczeństwa pożarowego statków w budowie i w remoncie nie były jeszcze jednoznacznie uregulowane, a prace pożarowo-niebezpieczne jedynie w sporadycznych przypadkach były zabezpieczone we właściwy sposób.

Nadmienić jednak należy, iż od pierwszych dni powojennej odbudowy Stoczni Północnej i organizacji produkcji doceniono znaczenie właściwego zabezpieczenia przeciwpożarowego. Zrozumiano, że skutki pożarów dają się odczuć w dość szerokim zasięgu. Pożar w zakładzie produkcyjnym traktowano jako uszczerbek w majątku narodowym i zaprzepaszczenie pracy setek ludzi.

W związku z powyższym rozpoczęto kształcenie zawodowe strażaków, z roku na rok zwiększano stan osobowy jednostki, który od momentu jej utworzenia, w ciągu trzech lat zwiększył się o 100 % z 22 osób w roku 1953 do 44 osób w 1956 r

Zakładowa Zawodowa Straż Pożarna zaczęła reprezentować w dość krótkim czasie wysoki poziom wyszkolenia i sprawności fizycznej. Potwierdzały to liczne zawody pożarnicze, w których drużyna z “Północnej” zajmowała często miejsca na podium.





W następnych latach istnienia jednostki, pod dowództwem kolejnych Komendantów tj. od 01.04.1973 r. - kpt. poż. Witold Siekierski, 01.04.1977 r. - mjr poż. Stanisław Rachwalik rozpoczęła się budowa nowej strażnicy oddanej do użytku w 1978 r., a która służy strażakom do dnia dzisiejszego.



Zwiększono również ilość i jakość sprzętu pożarniczego. Zakupiony został m.in. samochód gaśniczy “Mercedes Benz” o nowoczesnych parametrach taktyczno-technicznych, agregat na pianę lekką “Skum”, motopompy i pompy głębinowe, a także inny niezbędny do prowadzenia akcji ratowniczo-gaśniczych sprzęt.





Kolejnymi Komendantami jednostki byli : od 01.03.1989 r. st.bryg. Zygmunt Bryś, a od 1994 r. - st.asp. Kazimierz Rzepka.



Od chwili wejścia w życie nowych ustaw tj. od 1991 r. straż przeszła bardzo dużą transformację, poszerzając zakres realizowanych zadań o szeroko pojęte ratownictwo, w tym : drogowe, techniczne, wysokościowe, chemiczne itp.. 

Ustawy te rozpoczęły nowy okres historii kształtowania się ochrony przeciwpożarowej. Na ich podstawie, dnia 01 lipca 1992 r. powołuje się Państwową Straż Pożarną jako zawodową, umundurowaną i wyposażoną w specjalistyczny sprzęt formację, przeznaczoną do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi zagrożeniami.


Na podstawie porozumień pomiędzy Dyrekcją Stoczni Północnej, a Komendantem Głównym PSP – Zakładowa Zawodowa Straż Pożarna Stoczni Północnej została przekształcona w Jednostkę Ratowniczo- Gaśniczą Państwowej Straży Pożarnej. Akt powołania miał miejsce dnia 1 lutego 1994 r., a podpisał go ówczesny Komendant Główny PSP nadbryg. Feliks Dela.

Obowiązki Dowódcy jednostki powierzono st.asp. Kazimierzowi Rzepka, który pełnił je do lipca 1995 roku, następnie Dowódcą JRG-4 został mł.bryg. Jacek Łychowid, pełniąc służbę na tym stanowisku do lipca 2004 r. Od 01 lipca 2004 r. do chwili obecnej służbę na stanowisku Dowódcy JRG-4 pełni mł.bryg. Krzysztof Jakubowski.